Alfabetische begrippenlijst op basis van de PDM-methode (Procesdocumentatie Methode).
A - E
Actor View (Uitvoerderweergave): Een specifiek, mensgericht perspectief binnen PDM dat het centrale werknetwerk filtert en isoleert tot uitsluitend de processtappen, benodigde hulpmiddelen, objecten en regels waarvoor één individuele uitvoerder (rol of systeem) verantwoordelijk is. Het toont exact wat de rol moet consumeren, produceren en welke mandaten daarbij horen.
BED (Status Werkobjecten Dashboard): Het centrale groeidocument en sturingsinstrument (rijpheidsmatrix) waarin de rijpheid, kwaliteit en transformatie van de zeven PDM-bouwstenen gedurende de verschillende projectfasen nauwkeurig worden gemonitord en gekwantificeerd.
Bouwstenen: De zeven fundamentele types kennisobjecten van het PDM-metamodel waarmee de operationele werkelijkheid wordt beschreven: Proces, Processtap, Informatieobject, Fysiek Object, Uitvoerder, Hulpmiddel en Regel.
Deduplicatie: De activiteit in de analysefase waarbij dubbele begrippen, synoniemen, overlappende beschrijvingen en tegenstrijdige definities definitief uit het model worden verwijderd om tot één eenduidige standaardtaal te komen.
Dechargecriteria (Eindcriteria): De specifieke criteria waarmee Fase 5 (Validatie & Oplevering) succesvol wordt afgerond, het model formeel wordt bevroren en het werknetwerk officieel overgaat naar de lijnorganisatie voor beheer.
Directe Impact: Objecten of bouwstenen die onmiddellijk, via een directe relatie, verbonden zijn met een element dat wijzigt (bijvoorbeeld een processtap die direct geraakt wordt door een verandering in een regel of hulpmiddel).
Domain View (Domeinweergave): Een volledig statisch en inhoudelijk perspectief dat fungeert als objecten-catalogus. Het biedt een overzicht van de logische samenhang en aanwezigheid van alle zeven bouwstenen binnen een werkgebied, volledig losgekoppeld van de factor tijd.
Drager: De specifieke fysieke of digitale opslaglocatie of het informatiemedium van een informatieobject (bijvoorbeeld een applicatie, formulier, Excel-bestand of papieren dossier).
Exitcriteria: De minimale eisen waaraan de deliverables, objecten en kwaliteitsgates in een specifieke projectfase moeten voldoen voordat het project mag overgaan naar de volgende PDM-fase.
F - K
Fasering: De gestructureerde werkwijze van PDM die een project in vijf opeenvolgende fasen verdeelt (Opdracht & Scopebepaling, Inventarisatie, Analyse & Structurering, Modellering & Documentatie, en Validatie & Oplevering), gescheiden door harde kwaliteitsgates.
Flow View (Stroomweergave): De primaire, dynamische weergave binnen PDM die inzicht geeft in hoe werk, informatie en fysieke stromen zich chronologisch door de organisatie bewegen op basis van expliciete brandstof-afhankelijkheden tussen objecten.
Fysiek Object: Een bouwsteen die de materiële of tastbare stromen (zoals grondstoffen, halffabrikaten, eindproducten of fysieke documenten als bedrijfsmiddel) beschrijft die binnen het netwerk worden getransformeerd of verplaatst. Bepaalt de logistieke of materiële samenhang.
Gouden Status: De ultieme status (niveau 5) van bouwstenen in het Status Werkobjecten Dashboard, wat betekent dat ze formeel gecertificeerd, gevalideerd en ondertekend zijn als de werkelijkheid.
Hulpmiddel (Middel): Een bouwsteen die de operationele enablers (zoals software, applicaties, machines, gereedschappen of sjablonen) beschrijft die noodzakelijk zijn om een processtap te faciliteren, zonder dat het middel zelf geconsumeerd of getransformeerd wordt.
Impactanalyse: Een model-gedreven, mathematische methodiek om de directe en indirecte gevolgen van een voorgenomen wijziging in het werknetwerk vooraf objectief vast te stellen.
Indirecte Impact: Gevolgen van een wijziging die pas zichtbaar worden door de keten van relaties in het netwerk verder transversaal te volgen, voorbij de direct gekoppelde objecten.
Informatieobject: Een bouwsteen die de specifieke informatie (digitaal of analoog datagedreven) beschrijft die binnen het werknetwerk wordt gebruikt (input) of geproduceerd (output).
IST-situatie: De feitelijke, huidige weergave van de dagelijkse praktijk (de ongezouten realiteit op de werkvloer); het primaire uitgangspunt voor de PDM-validatie.
Kennisobject: Een individueel, uniek element (een specifieke processtap, regel, hulpmiddel, etc.) dat is vastgelegd binnen het werknetwerk met een permanent en uniek ID-nummer.
L - R
Normalisatie: Het proces van het uniformeren van terminologie en het saneren van lokale ‘straattaal’ en synoniemen tijdens de inventarisatie en analyse, om duplicatie in het model te voorkomen.
PDM (Procesdocumentatie Methode): Een formele, model-gedreven methode gericht op het bouwen van een samenhangende kennisstructuur (het Werknetwerk) die fungeert als de centrale bron van waarheid voor een organisatie.
Proces: De overkoepelende container of context die een specifiek en afgebakend werkdomein definieert. Het bevat zelf geen handelingen, maar fungeert als organisatorische schil.
Processtap: Een operationele bouwsteen die een feitelijke, uitvoerbare activiteit of handeling beschrijft die door een uitvoerder wordt verricht. Het vormt het actieve knooppunt in het netwerk.
RACI-matrix / Verantwoordelijkheidsmatrix: Een model-wetmatigheid die softwarematig rolt uit de actieve relaties tussen processtappen, de proceseigenaar en de informatiestromen, om de precieze rollen en verantwoordelijkheden (Responsible, Accountable, Consulted, Informed) vast te leggen.
Regel: Een bouwsteen die de beperkingen, kaders, wetgeving, verplichtingen of afspraken beschrijft waaraan de uitvoering van werkzaamheden dwingend moet voldoen.
Relation View (Relatieweergave): Een technisch perspectief op het volledige werknetwerk dat alle onderlinge afhankelijkheden, dwarsverbanden en webstructuren toont ten behoeve van impactanalyses.
S - Z
Single Source of Truth (SSoT): Het integrale, centrale werknetwerk waarin alle kennis exact één keer analoog en model-gedreven wordt vastgelegd en waaruit alle views en documenten automatisch programmatisch worden gegenereerd.
SOLL-situatie: De gewenste, toekomstige situatie van een proces of werknetwerk, strikt te scheiden van de huidige realiteit (IST) tijdens reviewsessies.
Uitvoerder (Actor): De persoonsonafhankelijke, generieke rollen (mensen) of geautomatiseerde systemen die de capaciteit leveren om de activiteiten binnen het werknetwerk uit te voeren.
Validatielog: Het formele audit-logboek waarin alle feedback, correctieve opmerkingen, wijzigingsbesluiten en definitieve akkoorden van stakeholders tijdens reviewsessies chronologisch worden vastgelegd.
Vormcodering: De gestandaardiseerde grafische weergave van de zeven objecttypen binnen de diagrammen (bijv. hexagon voor een proces, parallellogram voor een fysiek object).
Werkinstructie: Een microscopische, taakgerichte en model-gegenereerde handleiding die stapsgewijs de opeenvolgende fysieke en cognitieve acties van exact één processtap of handelingencluster beschrijft.