Kennisobject Regel

Binnen PDM is de Regel een van de vijf fundamentele werkobjecten die gezamenlijk het werknetwerk vormen. Het beschrijft een beperking of een verplichting waaraan voldaan moet worden tijdens de uitvoering van het werk.

Hieronder volgt een uitgebreide beschrijving van de eigenschappen, relaties en de rol van het object Regel binnen het model:

Doel en kenmerken

Het object Regel dient om kaders, afspraken, wetgeving of beleid expliciet te maken binnen de procescontext. In tegenstelling tot processtappen, die acties beschrijven, bepalen regels de voorwaarden waaronder die acties plaatsvinden.

Een Regel-object wordt gedefinieerd door de volgende attributen:

• id (Verplicht): een unieke identifier die permanent is en nooit wijzigt.
• naam (Verplicht): de formele benaming van de regel.
• omschrijving: een nadere toelichting op de inhoud van de beperking of verplichting.
• type regel: de categorisering van de regel (bijv. wetgeving, interne afspraak, kwaliteitsnorm).
• bron: de herkomst van de regel, zoals een specifiek wetsartikel of handboek.
• status: de levenscyclusstatus van de regel binnen het model.

Relaties in het Metamodel

In het PDM-metamodel heeft de Regel een specifieke, toegestane relatie met de proceslogica:

• Regel beïnvloedt Processtap: een regel kan één of meerdere processtappen beïnvloeden.
• Processtap wordt beïnvloed door Regel: elke processtap kan door meerdere regels worden beïnvloed.

Een belangrijk principe hierbij is dat een regel van toepassing kan zijn op processtappen zonder dat dit de feitelijke structuur of volgorde van het proces verandert.

Visuele representatie (Views)

In de verschillende perspectieven op het werknetwerk wordt de Regel als volgt weergegeven:

• Vormcodering: in grafische overzichten (zoals de Flow View) wordt een regel afgebeeld als een Dashed Rectangle (gestippelde rechthoek).
• Flow View: toont welke regels invloed hebben op specifieke processtappen binnen de werkstroom.
• Domein View: geeft een overzicht van alle regels die binnen een specifiek werkdomein of proces van toepassing zijn.
• Uitvoerder Overzicht: maakt inzichtelijk met welke regels een specifieke uitvoerder rekening moet houden bij het uitvoeren van zijn taken.
• Relatie View: toont de volledige samenhang van regels met alle andere objecten voor governance en impactanalyse.

Rol in afgeleide documentatie

Omdat regels expliciet zijn gekoppeld aan andere objecten, worden ze automatisch opgenomen in de gegenereerde documentatie:

• Procesbeschrijving: bevat een overzicht van alle toegepaste en kritische regels binnen het proces.
• Werkinstructie: specificeert exact welke regels van toepassing zijn op de uitvoering van die ene specifieke processtap.
• Uitvoerderprofiel: toont de relatie tussen de rol van een uitvoerder en de regels die hij moet toepassen.
• Impactanalyse: dit is een cruciale functie waarbij direct zichtbaar wordt welke processtappen en uitvoerders geraakt worden wanneer een specifieke regel wijzigt.

Inventarisatie en analyse

Tijdens de Fase 2 (Inventarisatie) van de werkwijze worden regels verzameld uit bronnen zoals beleid, wetgeving en interviews. In Fase 3 (Analyse & Structurering) wordt bepaald hoe deze regels de processtappen beïnvloeden. Door regels als zelfstandige objecten vast te leggen in plaats van ze te “verbergen” in tekstuele beschrijvingen, blijft de documentatie herleidbaar en eenvoudig te onderhouden bij wijzigingen in wet- of regelgeving.