Templates
Over deze templates
De templates zijn gebaseerd op het Procesdocumentatiemodel (PDM) en bieden een gestructureerde aanpak voor:
- Documenteren (procesbeschrijvingen, werkinstructies, rollen).
- Analyseren (proceslandkaarten, input-output, KPI’s).
- Modelleren (BPMN, Flowchart, Swimlane).
- Sturen (processturing, dashboards, reviews).
- Verbeteren (root cause analyse, verbeterplannen).
- Beheren (wijzigingslog, wijzigingsverzoeken).
Doelgroep: Procesmanagers, documentatie-specialisten, uitvoerende teams, en stakeholders betrokken bij procesoptimalisatie.
Overzicht per Categorie
(Gegroepeerd op basis van de directory structuur en functioneel doel)
1. Procesdocumentatiebeheer
Doel: Beheer en traceerbaarheid van wijzigingen in procesdocumentatie.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Wijzigingslog procesdocumentatie | PMD-03.01.01 | 4 | Logboek voor alle wijzigingen in procesdocumentatie (datum, auteur, wijziging, reden). | Traceerbaarheid, audit, versiebeheer. |
| Wijzigingsverzoek | PMD-03.01.02 | 3 | Formulier voor het indienen, beoordelen en goedkeuren van wijzigingen. | Gecontroleerde wijzigingen, stakeholder-alignment. |
2. Procesarchitectuur
Doel: Structuur en overzicht van alle processen binnen de organisatie.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procesarchitectuur Master | PMD-03.02.00 | 5 | Overkoepelend document met richtlijnen voor procesarchitectuur. | Strategische alignement, framework-definitie. |
| Proceslandkaart | PMD-03.02.01 | 4 | Visuele weergave van alle processen en hun onderlinge relaties (bijv. waardeketen). | Strategisch overzicht, processelectie. |
| Proceshiërarchie | PMD-03.02.02 | 3 | Hiërarchische structuur van processen (Level 0-4: organisatie → taak). | Procesclassificatie, scope bepalen. |
| Procesinventarisatie | PMD-03.02.03 | 2 | Lijst van alle processen met korte beschrijvingen en eigenaars. | Inventarisatie, gap-analyse. |
| Procesinteractie | PMD-03.02.04 | 3 | Overzicht van interacties tussen processen (bijv. input/output-stromen). | Procesintegratie, bottleneck-identificatie. |
3. Procesdoel
Doel: Definiëren van het doel, scope en succescriteria van processen.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procesdoel Master | PMD-03.03.00 | 2 | Sjabloon voor het vastleggen van doel, scope, KPI’s en succescriteria per proces. | Alignement met organisatiedoelen, prestatiemeting. |
4. Procescontext
Doel: Contextuele informatie over processen, zoals input, output en omgevingsfactoren.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procescontext Master | PMD-03.04.00 | 2 | Overkoepelend document met richtlijnen voor procescontext. | Framework voor contextuele analyse. |
| Procesinput-output | PMD-03.04.01 | 2 | Beschrijving van input, output, transformatie en afhankelijkheden van een proces. | Procesanalyse, KPI-definitie, systeemintegratie. |
5. Proceseigenschappen
Doel: Definiëren van begrippen, regels en eigenschappen die gelden voor processen.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Proceseigenschappen Master | PMD-03.05.00 | 2 | Overkoepelend document met richtlijnen voor proceseigenschappen. | Standaardisatie, compliance. |
| Procesbegrippen | PMD-03.05.01 | 1 | Glossary met definities van procesgerelateerde termen. | Eenduidige communicatie, training. |
6. Procesmodellering
Doel: Visuele en tekstuele modellering van processen voor analyse en communicatie.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procesmodellering Master | PMD-03.06.00 | 4 | Richtlijnen voor het modelleren van processen (notaties, standaarden). | Consistentie, kwaliteitsborging. |
| BPMN | PMD-03.06.01 | 3 | Template voor Business Process Model and Notation (BPMN 2.0). | Complexe procesmodellering, automatisering. |
| Flowchart | PMD-03.06.02 | 2 | Template voor eenvoudige stroomdiagrammen. | Training, quick scans. |
| Swimlane Diagram | PMD-03.06.03 | 3 | Template voor cross-functionele processen (verantwoordelijkheden per afdeling/rol). | Verantwoordelijkheidsverdeling, samenwerking. |
7. Procesuitwerking
Doel: Gedetailleerde beschrijving en uitvoering van processen.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procesuitwerking Master | PMD-03.07.00 | 5 | Overkoepelend document met richtlijnen voor procesuitwerking. | Kwaliteitsborging, standaardisatie. |
| Procesbeschrijving | PMD-03.07.01 | 3 | Gedetailleerde beschrijving van een proces, inclusief stappen, rollen, systemen en tools. | Basisdocumentatie, training, audit. |
| Werkinstructie | PMD-03.07.02 | 2 | Stapsgewijze handleiding voor het uitvoeren van een taak/proces. | Uitvoerende teams, onboarding. |
| RACI-Matrix | PMD-03.07.03 | 3 | Matrix voor het toewijzen van verantwoordelijkheden (Responsible, Accountable, Consulted, Informed). | Rollenclarificatie, samenwerking. |
| Procesrollen | PMD-03.07.04 | 4 | Gedetailleerde beschrijving van rollen, taken en competenties binnen een proces. | Rollendefinitie, HR-alignment. |
8. Processturing
Doel: Sturen, meten en borgen van procesprestaties.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Processturing Master | PMD-03.08.00 | 6 | Overkoepelend document met richtlijnen voor processturing. | Strategische sturing, governance. |
| KPI’s | PMD-03.08.01 | 3 | Template voor het definiëren en meten van KPI’s (Key Performance Indicators). | Prestatiemeting, procesverbetering. |
| Procesdashboard | PMD-03.08.02 | 3 | Template voor het opstellen van een dashboard voor procesmonitoring. | Real-time inzicht, sturing. |
| Procesreview | PMD-03.08.03 | 4 | Template voor het evalueren van procesprestaties en identificeren van verbeterpunten. | Periodieke evaluatie, continue verbetering. |
| KPI Definitie | PMD-03.08.04 | 2 | Gedetailleerde definitie van individuele KPI’s (formule, bron, doelwaarde). | Meetbaarheid, prestatiesturing. |
9. Procesverbetering
Doel: Analyseren, verbeteren en optimaliseren van processen.
| Template | PMD-nummer | Weight | Beschrijving | Gebruik |
|---|---|---|---|---|
| Procesverbetering Master | PMD-03.09.00 | 7 | Overkoepelend document met richtlijnen voor procesverbetering. | Strategische verbetering, methodiek. |
| Root Cause Analysis | PMD-03.09.01 | 4 | Template voor het uitvoeren van een root cause analyse (RCA) (bijv. 5 Why’s, Fishbone). | Probleemoplossing, knelpunten identificeren. |
| Procesverbeterplan | PMD-03.09.02 | 5 | Template voor het opstellen van een verbeterplan (acties, eigenaren, deadlines). | Actiegericht, projectmanagement. |
Overzicht per Gewicht
(Hoe hoger het gewicht, hoe strategischer of complexer het template)
| Weight | Templates | Doel |
|---|---|---|
| 7 | Procesverbetering Master | Strategische verbetering, methodiek. |
| 6 | Processturing Master, Procesuitwerking Master | Sturing, uitwerking, governance. |
| 5 | Procesarchitectuur Master, Procesmodellering Master, Procesverbeterplan, Wijzigingslog procesdocumentatie | Architectuur, modellering, verbetering, beheer. |
| 4 | Proceslandkaart, Procesrollen, Procesreview, Root Cause Analysis, Wijzigingsverzoek | Structuur, rollen, evaluatie, analyse, beheer. |
| 3 | Proceshiërarchie, Swimlane Diagram, RACI-Matrix, KPI’s, Procesdashboard, Procesbeschrijving, Wijzigingsverzoek | Hiërarchie, verantwoordelijkheden, prestatiemeting, documentatie. |
| 2 | Procesdoel Master, Procesinput-output, Flowchart, KPI Definitie, Proceseigenschappen Master, Procesbegrippen, Werkinstructie | Basisdefinities, modellering, meetbaarheid, uitvoering. |
| 1 | - | - |
Relaties tussen Templates
De templates zijn met elkaar verbonden en vormen een coherent systeem voor procesdocumentatie. Hier een overzicht van de belangrijkste relaties:
1. Procesarchitectuur → Procesdefinitie
- De Proceslandkaart en Proceshiërarchie geven een overzicht van alle processen.
- Vanuit hier kun je specifieke processen selecteren voor verdere uitwerking met:
2. Procesdefinitie → Procesmodellering
- De Procesbeschrijving en Procesdoel Master vormen de basis voor:
3. Procesmodellering → Procesuitwerking
- De visuele modellen (BPMN, Flowchart, Swimlane) worden gebruikt voor:
4. Procesuitwerking → Procesrollen en Verantwoordelijkheden
- De Procesuitwerking Master en Werkinstructie worden aangevuld met:
5. Processturing en KPI’s → Procesverbetering
- De Processturing Master, KPI’s, en Procesdashboard vormen de basis voor:
6. Procesdocumentatiebeheer → Alle Templates
- Wijzigingslog procesdocumentatie en Wijzigingsverzoek zorgen voor gecontroleerde wijzigingen in:
- Alle andere templates (versiebeheer, traceerbaarheid).
Toepassing in de Praktijk: Voorbeeldtraject
Hieronder een stapsgewijs voorbeeld van hoe de templates samenwerken in een procesverbeteringstraject voor Orderverwerking:
Stap 1: Processelectie
- Gebruik de Proceslandkaart om het Orderverwerkingsproces te selecteren.
- Gebruik de Proceshiërarchie om het niveau (Level 2) te bepalen.
Stap 2: Procesdefinitie
- Vul de Procesdoel Master in om het doel en scope van Orderverwerking te definiëren.
- Vul de Procesinput-output in om input, output en transformatie te beschrijven.
Stap 3: Procesarchitectuur
- Gebruik de Procesinteractie om afhankelijkheden met andere processen (bijv. Logistiek, Facturatie) in kaart te brengen.
Stap 4: Informatieverzameling (optioneel, niet in directory tree maar wel relevant)
- Verzamel informatie via:
- Interviews met Order Medewerkers, Proceseigenaar, IT-afdeling.
- Workshops om het proces gezamenlijk in kaart te brengen.
- Bestaande documentatie (Werkinstructies, Procesbeschrijvingen).
- Systemen en data (ERP, CRM) voor processtappen en doorlooptijden.
Stap 5: Procesmodellering
- Maak een BPMN-diagram voor een gedetailleerde visuele weergave van het proces.
- Maak een Swimlane-diagram om verantwoordelijkheden per afdeling weer te geven.
- Maak een Flowchart voor een eenvoudige weergave voor training.
Stap 6: Procesuitwerking
- Vul de Procesbeschrijving in met stappen, rollen en systemen.
- Vul de Werkinstructie in met stapsgewijze handleidingen voor Order Medewerkers.
- Vul de Procesuitwerking Master in met gedetailleerde uitwerking van het proces.
Stap 7: Rollen en Verantwoordelijkheden
- Vul de RACI-Matrix in om verantwoordelijkheden per taak te definieren.
- Vul de Procesrollen in om rollen en competenties te beschrijven.
Stap 8: Processturing en KPI’s
- Definieer KPI’s voor het meten van procesprestaties (bijv. doorlooptijd, foutpercentage).
- Vul de KPI Definitie in voor gedetailleerde KPI-beschrijvingen.
- Maak een Procesdashboard voor real-time monitoring van KPI’s.
Stap 9: Procesverbetering
- Voer een Procesreview uit om prestaties en knelpunten te evalueren.
- Voer een Root Cause Analysis uit om onderliggende oorzaken van knelpunten te identificeren.
- Stel een Procesverbeterplan op met concrete verbeteracties.
Stap 10: Wijzigingsbeheer
- Dien een Wijzigingsverzoek in voor goedkeuring van verbeteringen.
- Gebruik het Wijzigingslog procesdocumentatie om wijzigingen gecontroleerd door te voeren.
- Valideer de gewijzigde documentatie met stakeholders.
Tips voor Gebruik
- Volg de logische volgorde: Begin met Procesarchitectuur (landkaart, hiërarchie) → Procesdefinitie (doel, input-output) → Procesmodellering → Procesuitwerking → Processturing → Procesverbetering.
- Combineer templates: Gebruik bijvoorbeeld Proceslandkaart + Proceshiërarchie + Procesinteractie voor een compleet overzicht van processen.
- Houd documentatie actueel: Gebruik Wijzigingslog procesdocumentatie en Wijzigingsverzoek om wijzigingen gecontroleerd door te voeren.
- Betrek stakeholders: Zorg voor validatie met alle relevante partijen (bijv. via workshops of reviews).
- Gebruik visuele modellen: BPMN, Flowchart, en Swimlane helpen bij communicatie en analyse.
- Meet en verbeter: Gebruik KPI’s, Procesdashboard, en Procesreview voor continue verbetering.
Samenvatting: Hoe de Templates te Gebruiken
| Stap | Categorie | Templates | Doel |
|---|---|---|---|
| 1 | Procesarchitectuur | Proceslandkaart, Proceshiërarchie, Procesinteractie | Overzicht en structuur van processen. |
| 2 | Procesdefinitie | Procesdoel Master, Procesinput-output | Doel, scope en context definieren. |
| 3 | Procesmodellering | BPMN, Flowchart, Swimlane | Visuele weergave van processen. |
| 4 | Procesuitwerking | Procesbeschrijving, Werkinstructie, Procesuitwerking Master | Gedetailleerde uitwerking. |
| 5 | Procesrollen | RACI-Matrix, Procesrollen | Verantwoordelijkheden en rollen definieren. |
| 6 | Processturing | Processturing Master, KPI’s, Procesdashboard, Procesreview | Sturen, meten en evalueren. |
| 7 | Procesverbetering | Procesverbetering Master, Root Cause Analysis, Procesverbeterplan | Analyseren en verbeteren. |
| 8 | Wijzigingsbeheer | Wijzigingslog, Wijzigingsverzoek | Gecontroleerde wijzigingen doorvoeren. |
Zoekfunctie en Navigatie
Om de templates makkelijk vindbaar te maken, kun je de volgende navigatiestructuur toepassen in je documentatiesysteem (bijv. Confluence, SharePoint):
- Templates
- 01 Procesdocumentatiebeheer
- 02 Procesarchitectuur
- Procesarchitectuur Master
- Proceslandkaart
- Proceshiërarchie
- Procesinventarisatie
- Procesinteractie
- 03 Procesdoel
- Procesdoel Master
- 04 Procescontext
- Procescontext Master
- Procesinput-output
- 05 Proceseigenschappen
- Proceseigenschappen Master
- Procesbegrippen
- 06 Procesmodellering
- Procesmodellering Master
- BPMN
- Flowchart
- Swimlane
- 07 Procesuitwerking
- Procesuitwerking Master
- Procesbeschrijving
- Werkinstructie
- RACI-Matrix
- Procesrollen
- 08 Processturing
- Processturing Master
- KPI’s
- Procesdashboard
- Procesreview
- KPI Definitie
- 09 Procesverbetering
- Procesverbetering Master
- Root Cause Analysis
- Procesverbeterplan
- 02 Procesarchitectuur
- 01 Procesdocumentatiebeheer
Laatste Opmerkingen
- Consistentie: Zorg dat alle templates dezelfde stijl en opmaak hanteren (bijv. kleurcodes, lettertypes).
- Feedback: Vraag regelmatig feedback van gebruikers om templates te verbeteren.
- Training: Organiseer trainingssessies voor teams om de templates effectief te gebruiken.
- Integratie: Koppel de templates aan bestaande systemen (bijv. ERP, CRM, SharePoint).