Interviews

Interviews met procesbetrokkenen zijn een krachtig instrument om praktische inzichten te verkrijgen in hoe processen daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dit template helpt je om:

  • Gestructureerde interviews te voeren die betrouwbare en complete procesinformatie opleveren.
  • Meerdere perspectieven (proceseigenaren, uitvoerders, teamleiders) te combineren voor een holistisch beeld van het proces.
  • Formele en informele processtappen, uitzonderingen, en knelpunten in kaart te brengen.
  • De basis te leggen voor procesmodellen, BPMN-diagrammen, en werkinstructies.
  • Stakeholderbetrokkenheid te waarborgen door open communicatie en transparante documentatie.

Waarom Interviews?

Interviews zijn essentieel voor:

  • Praktische inzichten: Ontdek hoe processen echt werken (niet alleen hoe ze zouden moeten werken).
  • Uitzonderingen en varianten: Identificeer informele werkwijzen, workarounds, en uitzonderingen die niet in documentatie staan.
  • Knelpunten en pijnpunten: Breng bottlenecks, frustraties, en verbeterkansen aan het licht.
  • Verantwoordelijkheden: Verduidelijk wie wat doet en waar overlappingen of gaten zitten.
  • Cultuur en context: Begrijp de organisatiecultuur, ongeschreven regels, en externe invloeden die het proces beïnvloeden.

Voorbereiding van Interviews

Een goede voorbereiding is cruciaal voor effectieve interviews. Volg deze stappen:

Doel en Scope Bepalen
Veld Beschrijving Voorbeeld
Doel van de interviews Wat wilt u bereiken? (Bijv. proces in kaart brengen, knelpunten identificeren.) “In kaart brengen van het Order-to-Cash-proces, inclusief uitzonderingen en knelpunten.”
Scope Welk deel van het proces wordt onderzocht? “Van orderontvangst tot facturatie, exclusief inkoop.”
Procesniveau Welk niveau van detail is nodig? (Level 0-4) “Level 2: Hoofdprocessen en subprocessen.”
Selectie

Kies diverse perspectieven om een compleet beeld te krijgen. Gebruik de 11.03.01 Checklist selectie procesbetrokkenen als referentie.

Rol Redenen om te interviewen Aantal Voorbeeldpersoon
Proceseigenaar Verantwoordelijk voor het proces; kent doelen, KPI’s, en strategische context. 1 Jan de Vries (Sales Manager)
Procesuitvoerders Voeren het proces dagelijks uit; kennen praktische knelpunten en workarounds. 2-3 Lisa van der Meer (Order Medewerker)
Teamleiders Coördineren het proces; kennen afhankelijkheden en samenwerking met andere teams. 1 Mark van den Berg (Teamleider Orderverwerking)
Ondersteunende functies Leveren input of ontvangen output; kennen interfaces en afhankelijkheden. 1-2 Sarah Koning (Financiële Afdeling)
IT/Technisch Team Ondersteunen systemen; kennen technische beperkingen en mogelijkheden. 1 David van Leeuwen (IT Medewerker)
Klantenservice Ontvangen feedback van klanten; kennen klantpijnpunten. 1 Emma van Dijk (Klantenservice Medewerker)
Tip
  • Minimaal 5-7 interviews per proces voor een compleet beeld.
  • Combineer rollen als het proces klein is.
Interviewplanning
Veld Beschrijving Voorbeeld
Aantal interviews Hoeveel interviews zijn nodig? 6
Duur per interview Hoe lang duurt elk interview? 45-60 minuten
Locatie Waar vinden de interviews plaats? Online (Teams) / Fysiek (kantoor)
Tijdstip Wanneer worden de interviews gepland? Ochtend (9:00-12:00)
Benodigde materialen Wat heb je nodig? Laptop, opnameapparaat (met toestemming), notitieblok, procesdiagrammen (concept)
Voorbereiding van Vragen

Stel open en gesloten vragen op om zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie te verzamelen. Gebruik de 5W2H-methode (What, When, Where, Who, Why, How, How much) als basis.

Vraagcategorieën
Categorie Doel Voorbeeldvragen
Algemene procesinformatie Begrijpen van het proces in grote lijnen. “Kunt u in uw eigen woorden beschrijven wat dit proces doet?”
Processtappen Identificeren van hoofd- en subprocessen. “Welke stappen doorloopt u typisch bij het verwerken van een order?”
Verantwoordelijkheden Verduidelijken van rollen en taken. “Wie is verantwoordelijk voor het valideren van klantgegevens?”
Beslismomenten Identificeren van keuzepunten en criteria. “Wanneer beslist u om een order af te wijzen?”
Uitzonderingen en varianten Ontdekken van afwijkingen van de standaard. “Welke uitzonderingen of special cases komen vaak voor?”
Knelpunten Identificeren van bottlenecks en pijnpunten. “Welke stappen in het proces veroorzaken de meeste vertraging?”
Systemen en tools Begrijpen van technische ondersteuning. “Welke systemen gebruikt u voor dit proces?”
Input en output Identificeren van wat het proces ontvangt en oplevert. “Wat zijn de belangrijkste inputs voor dit proces?”
KPI’s en prestaties Meten van procesprestaties. “Hoe meet u het succes van dit proces?”
Verbeterkansen Identificeren van mogelijkheden voor optimalisatie. “Welke verbeteringen zou u aanbrengen in dit proces?”
Interviewgids Ontwikkelen

Maak een gestructureerde interviewgids om consistentie te waarborgen tussen interviews. Voorbeeld:

Interviewgids: Orderverwerking

Inleiding (5 min):

  • Stel jezelf voor en leg het doel van het interview uit.
  • Benadruk dat het gesprek vertrouwelijk is en dat kritische feedback waardevol is.
  • Vraag toestemming voor opname (indien van toepassing).

Algemene vragen (10 min):

  1. Kunt u in uw eigen woorden beschrijven wat het Orderverwerkingsproces doet?
  2. Wat is uw rol in dit proces?
  3. Hoe lang werkt u al met dit proces?

Processtappen (15 min):
4. Welke stappen doorloopt u typisch bij het verwerken van een order?
5. Welke stappen kosten de meeste tijd? Waarom?
6. Zijn er stappen die vaak worden overgeslagen? Waarom?
7. Welke varianten van het proces komen voor? (Bijv. spoedorders, grote orders.)

Verantwoordelijkheden (10 min):
8. Wie is verantwoordelijk voor elke stap in het proces?
9. Zijn er overlappende taken tussen rollen? Zo ja, welke?
10. Zijn er taken die niemand lijkt te doen?

Beslismomenten (10 min):
11. Welke beslissingen moet u nemen tijdens het proces?
12. Op basis van welke criteria neemt u deze beslissingen?
13. Wie moet u raadplegen voordat u een beslissing neemt?

Uitzonderingen en knelpunten (10 min):
14. Welke uitzonderingen of special cases komen vaak voor?
15. Welke knelpunten ervaart u in dit proces?
16. Welke workarounds gebruikt u om deze knelpunten te omzeilen?
17. Welke fouten komen vaak voor? Wat zijn de oorzaken?

Systemen en tools (5 min):
18. Welke systemen gebruikt u voor dit proces?
19. Welke beperkingen ervaart u met deze systemen?
20. Zijn er handmatige stappen die geautomatiseerd zouden kunnen worden?

KPI’s en prestaties (5 min):
21. Hoe meet u het succes van dit proces?
22. Welke KPI’s worden gebruikt?
23. Hoe presteert het proces op dit moment ten opzichte van de doelstellingen?

Verbeterkansen (5 min):
24. Welke verbeteringen zou u aanbrengen in dit proces?
25. Wat zou het grootste positieve effect hebben op de efficiëntie?
26. Zijn er andere processen die u als voorbeeld zou nemen?

Afsluiting (5 min):

  • Bedank de geïnterviewde voor zijn/haar tijd.
  • Vraag of er nog iets is dat niet aan bod is gekomen.
  • Geef aan hoe de informatie zal worden gebruikt.
  • Deel volgende stappen (bijv. validatie van procesmodel).

Uitvoering van Interviews

Zorg voor een professionele en effectieve uitvoering van de interviews.

Interviewtechnieken
Techniek Beschrijving Wanneer te gebruiken Voorbeeld
Open vragen Vragen die uitgebreide antwoorden uitlokken. Begin van het interview, verkennen van onderwerpen. “Kunt u beschrijven hoe u een order verwerkt?”
Gesloten vragen Vragen met korte, specifieke antwoorden. Bevestigen van feiten, kwantitatieve data. “Hoeveel orders verwerkt u per dag?”
Doorvragen Dieper ingaan op antwoorden. Als een antwoord onduidelijk of oppervlakkig is. “U zei dat stap X lang duurt. Waarom is dat?”
Stilzwijgen Wachten na een vraag om de geïnterviewde na te laten denken. Als de geïnterviewde aarzelt of onvolledige antwoorden geeft. -
Samenvatten Herhalen van wat de geïnterviewde heeft gezegd. Ter verduidelijking en om misverstanden te voorkomen. “Dus u zegt dat stap X altijd handmatig wordt uitgevoerd, klopt dat?”
Parafraseren In eigen woorden herhalen wat de geïnterviewde heeft gezegd. Om te laten zien dat je luistert en om diepgang te creëren. “Als ik het goed begrijp, is de vertraging veroorzaakt door…”
Hypothetische vragen Vragen over wat-als-scenario’s. Om toekomstige verbeteringen te verkennen. “Wat zou er gebeuren als stap X geautomatiseerd zou worden?”
Tips voor Effectieve Interviews
  • Luister actief: Geef de geïnterviewde ruimte om te praten en onderbreek niet.
  • Wees neutraal: Vermijd oordelende of suggestieve vragen (bijv. “Vindt u niet dat stap X inefficiënt is?”).
  • Stel open vragen: Begin met “Wat”, “Hoe”, “Waarom” in plaats van “Ja/Nee”-vragen.
  • Doorvraag op antwoorden: Vraag “Kunt u dat toelichten?” of “Kunt u een voorbeeld geven?” voor diepgang.
  • Gebruik visuele hulpmiddelen: Toon procesdiagrammen (BPMN, Flowchart) om discussie te stimuleren.
  • Houd het gesprek gestructureerd: Volg de interviewgids, maar wees flexibel voor onverwachte inzichten.
  • Neem notities of geluid op: Zorg dat je alle belangrijke punten vastlegt (met toestemming).
  • Wees respectvol: Toon waardering voor de tijd en kennis van de geïnterviewde.

Verwerking van Interviewgegevens

Na de interviews is het belangrijk om de verzamelde informatie te structureren, analyseren, en valideren.

Notities en Transcripties
  • Maak aantekeningen tijdens het interview (of transcribeer opnames).
  • Markeer belangrijke punten (knelpunten, uitzonderingen, verantwoordelijkheden).
  • Gebruik een gestructureerd format voor notities (bijv. per vraagcategorie).

Voorbeeldnotities:

Interview: Lisa van der Meer (Order Medewerker)
Datum: 17/04/2026
Proces: Orderverwerking

- Processtappen:
  1. Ontvangst order via webshop/telefoon.
  2. Handmatige validatie klantgegevens (duurt ~30 min).
  3. Genereren productieopdracht in ERP.
  4. Versturen orderbevestiging per e-mail.

- Knelpunten:
  - Validatiestap is tijdrovend (geen automatische controle).
  - Systeem crasht soms tijdens piekmomenten.

- Uitzonderingen:
  - Spoedorders worden handmatig doorgezet naar productie.
  - Grote orders (>100 stuks) vereisen extra goedkeuring.

- Verbeterkansen:
  - Automatische validatie zou tijd besparen.
  - Betere systeemstabiliteit nodig.
Consolidatie van Gegevens

Combineer de informatie uit alle interviews om een eenduidig beeld van het proces te krijgen.

Onderwerp Informatie uit Interviews Consensus? Opmerkingen
Processtappen [Lijst van stappen] Ja/Nee Bijv. “Stap X wordt door iedereen genoemd.”
Verantwoordelijkheden [Lijst van rollen en taken] Ja/Nee Bijv. “Onduidelijk wie verantwoordelijk is voor stap Y.”
Knelpunten [Lijst van knelpunten] Ja/Nee Bijv. “Knelpunt A wordt door 4/6 geïnterviewden genoemd.”
Uitzonderingen [Lijst van uitzonderingen] Ja/Nee Bijv. “Uitzondering B komt alleen voor in Team Z.”
Tip
  • Markeer tegenstrijdige informatie en valideer deze met additionele interviews of documentatie.
  • Gebruik kleuren om frequentie van antwoorden aan te geven (bijv. groen = consensus, oranje = gedeeld, rood = conflict).
Analyse en Patroonherkenning

Identificeer patronen, gemeenschappelijke thema’s, en afwijkingen in de interviewgegevens.

Thema Frequentie Voorbeelden Prioriteit Actie
Handmatige stappen 5/6 Validatie klantgegevens, invoer in ERP Hoog Automatiseren
Systeemstoringen 4/6 CRM crasht tijdens piekmomenten Hoog IT-onderzoek
Onduidelijke verantwoordelijkheden 3/6 Wie valideert klantgegevens? Middel RACI-matrix opstellen
Gebrek aan training 2/6 Nieuwe medewerkers weten niet hoe om te gaan met uitzonderingen Middel Training organiseren
3.4 Validatie van Gegevens

Valideer de geconsolideerde informatie met:

  • Additionele interviews (indien nodig).
  • Bestaande documentatie (Procesbeschrijving, Werkinstructies).
  • Procesbetrokkenen (via een validatieworkshop).

Validatiemethoden:

Methode Beschrijving Wanneer te gebruiken
Feedbackronde Stuur de geconsolideerde informatie naar geïnterviewden voor feedback. Altijd
Validatieworkshop Organiseer een groepssessie om het procesmodel te valideren. Bij complexe processen
Documentatiecheck Vergelijk met bestaande procesdocumentatie. Altijd
Pilot-test Test het procesmodel in de praktijk. Bij grote veranderingen

Output: Procesdocumentatie

Gebruik de informatie uit de interviews om de volgende documenten op te stellen of bij te werken:

Document Toepassing Voorbeeld
Procesbeschrijving (PMD-03.07.01) Basisdocumentatie van het proces. Beschrijving van stappen, rollen, en verantwoordelijkheden.
BPMN-diagram (PMD-03.06.01) Visuele weergave van het proces. Diagram met hoofdstroom, beslissingen, en uitzonderingen.
Swimlane-diagram (PMD-03.06.03) Weergave van verantwoordelijkheden per rol. Diagram met swimlanes voor elke afdeling.
Werkinstructies (PMD-03.07.02) Gedetailleerde stapsgewijze handleiding. Instructies voor uitvoerende teams.
RACI-matrix (PMD-03.07.03) Verantwoordelijkheden per taak. Matrix met R, A, C, I per activiteit.
Procesrollen (PMD-03.07.04) Beschrijving van rollen en competenties. Overzicht van verantwoordelijkheden per rol.
Root Cause Analyse (PMD-03.09.01) Analyse van knelpunten. 5 Why’s-analyse van vertragingen.

Tips voor Succesvolle Procesinterviews

  • Wees voorbereid: Zorg dat je de procesdocumentatie hebt bestudeerd voordat je interviews afneemt.
  • Kies de juiste gesprekspartners: Zorg voor een diversiteit aan perspectieven.
  • Gebruik een interviewgids: Zorg voor consistentie tussen interviews.
  • Luister meer dan u praat: Laat de geïnterviewde 80% van de tijd praten.
  • Wees flexibel: Pas je vragen aan op basis van onverwachte antwoorden.
  • Gebruik visuele hulpmiddelen: Toon procesdiagrammen om discussie te stimuleren.
  • Valideer informatie: Controleer conflicterende antwoorden met additionele bronnen.
  • Documenteer direct: Maak aantekeningen tijdens het interview om niets te vergeten.
  • Bedank de geïnterviewde: Toon waardering voor hun tijd en inbreng.

Veelgemaakte Fouten en Hoe ze te Vermijden

Fout Oorzaak Impact Oplossing
Te weinig interviews Beperkt budget of tijd. Onvolledig beeld van het proces. Plan minimaal 5-7 interviews per proces.
Verkeerde interviewees Selectie gebaseerd op beschikbaarheid in plaats van kennis. Misleidende of onvolledige informatie. Kies diverse rollen (uitvoerders, eigenaren, ondersteunend).
Gesloten vragen Te veel “Ja/Nee”-vragen. Beperkte diepgang in antwoorden. Gebruik open vragen (Wat, Hoe, Waarom).
Geen voorbereiding Onvoldoende kennis van het proces. Ongefocuste interviews. Bestudeer bestaande documentatie vooraf.
Geen validatie Informatie niet gecontroleerd. Onnauwige procesdocumentatie. Valideer met additionele bronnen.
Te langdurige interviews Te veel vragen of te diepgaand. Vermoeidheid en verlies van focus. Houd interviews max. 60 minuten.
Geen notities Vertrouwen op geheugen. Belangrijke informatie gaat verloren. Maak aantekeningen of neem op (met toestemming).

Tools voor Interviews

Gebruik deze tools om interviews efficiënter te maken:

Tool Doel Voordelen Nadelen Link
Microsoft Teams/Zoom Online interviews Gemakkelijk, opnamefunctie Minder persoonlijk contact Teams, Zoom
Otter.ai Transcriptie van opnames Automatische transcriptie, zoekbaar Betaalde versie voor lange opnames Otter.ai
Miro/Mural Visuele samenwerking Real-time samenwerken op procesdiagrammen Leercurve Miro, Mural
Notion/OneNote Notities maken Gestructureerd, zoekbaar - Notion, OneNote
Lucidchart Procesdiagrammen maken Visuele weergave tijdens interviews Betaalde versie voor gevorderde functies Lucidchart

Betrokkenen en Verantwoordelijkheden

Geef hier een overzicht van wie betrokken is bij de interviews.

Rol Verantwoordelijkheid Betrokkenheid
Procesanalist Voert interviews uit en verwerkt de gegevens. Ad hoc
Proceseigenaar Valideert de uitkomsten van de interviews. Periodiek
Geïnterviewden Leveren informatie over het proces. Ad hoc
Management Zorgt voor steun en resources voor de interviews. Periodiek

Gerelateerde Documenten

Lijst hier alle gerelateerde documenten, zoals:

  • [Link naar Procesbeschrijving (PMD-03.07.01)]
  • [Link naar BPMN-diagram (PMD-03.06.01)]
  • [Link naar Swimlane-diagram (PMD-03.06.03)]
  • [Link naar RACI-matrix (PMD-03.07.03)]
  • [Link naar Root Cause Analyse (PMD-03.09.01)]

Versiehistorie

Versie Datum Wijziging Auteur
1.0 17/04/2026 Initiële versie [Naam]

Instructies voor Gebruik

  1. Bepaal doel en scope: Definieer wat je wilt bereiken met de interviews.
  2. Selecteer gesprekspartners: Kies diverse rollen voor een compleet beeld.
  3. Ontwikkel een interviewgids: Stel open en gesloten vragen op.
  4. Plan de interviews: Zorg voor voldoende tijd en middelen.
  5. Voer de interviews uit: Gebruik actief luisteren en doorvragen.
  6. Verwerk de gegevens: Consolideer en analyseer de informatie.
  7. Valideer de gegevens: Controleer met additionele bronnen.
  8. Documenteer de output: Werk procesdocumentatie bij.

Voorbeeld: Interviewgids voor Orderverwerking

Algemeen
  • Proces: Orderverwerking
  • Doel: In kaart brengen van het proces, inclusief uitzonderingen en knelpunten.
  • Gesprekspartners: Proceseigenaar, 2 Order Medewerkers, Teamleider, IT Medewerker.
Interviewgids
Inleiding (5 min)
  • “Bedankt dat u tijd maakt voor dit gesprek. Het doel is om het Orderverwerkingsproces in kaart te brengen, inclusief eventuele knelpunten of verbeterkansen. Uw input is waardevol en zal vertrouwelijk worden behandeld. Heeft u vragen voordat we beginnen?”
Algemene vragen (10 min)
  1. Kunt u in uw eigen woorden beschrijven wat het Orderverwerkingsproces doet?
  2. Wat is uw rol in dit proces?
  3. Hoe lang werkt u al met dit proces?
Processtappen (15 min)
  1. Welke stappen doorloopt u typisch bij het verwerken van een order?
  • Doorvraag: “Kunt u dat stap voor stap uitleggen?”
  1. Welke stappen kosten de meeste tijd? Waarom?
  2. Zijn er stappen die vaak worden overgeslagen? Waarom?
  3. Welke varianten van het proces komen voor? (Bijv. spoedorders, grote orders.)
Verantwoordelijkheden (10 min)
  1. Wie is verantwoordelijk voor elke stap in het proces?
  2. Zijn er overlappende taken tussen rollen? Zo ja, welke?
  3. Zijn er taken die niemand lijkt te doen?
Beslismomenten (10 min)
  1. Welke beslissingen moet u nemen tijdens het proces?
  2. Op basis van welke criteria neemt u deze beslissingen?
  3. Wie moet u raadplegen voordat u een beslissing neemt?
Uitzonderingen en knelpunten (10 min)
  1. Welke uitzonderingen of special cases komen vaak voor?
  • Voorbeeld: “Wat gebeurt er als een klant onvolledige gegevens aanlevert?”
  1. Welke knelpunten ervaart u in dit proces?
  • Doorvraag: “Kunt u een voorbeeld geven?”
  1. Welke workarounds gebruikt u om deze knelpunten te omzeilen?
  2. Welke fouten komen vaak voor? Wat zijn de oorzaken?
Systemen en tools (5 min)
  1. Welke systemen gebruikt u voor dit proces?
  2. Welke beperkingen ervaart u met deze systemen?
  3. Zijn er handmatige stappen die geautomatiseerd zouden kunnen worden?
KPI’s en prestaties (5 min)
  1. Hoe meet u het succes van dit proces?
  2. Welke KPI’s worden gebruikt?
  3. Hoe presteert het proces op dit moment ten opzichte van de doelstellingen?
Verbeterkansen (5 min)
  1. Welke verbeteringen zou u aanbrengen in dit proces?
  2. Wat zou het grootste positieve effect hebben op de efficiëntie?
  3. Zijn er andere processen die u als voorbeeld zou nemen?
Afsluiting (5 min)
  • “Bedankt voor uw tijd en inbreng. De informatie zal worden gebruikt om het proces te documenteren en te verbeteren. We zullen de uitkomsten met u delen voor validatie. Heeft u nog vragen of opmerkingen?”

Voorbeeld: Geconsolideerde Interviewgegevens (Orderverwerking)

Processtappen
Stap Beschrijving Frequentie Opmerkingen
1 Ontvangst order via webshop/telefoon 6/6 -
2 Handmatige validatie klantgegevens 6/6 Duurt gemiddeld 30 minuten.
3 Genereren productieopdracht in ERP 6/6 -
4 Versturen orderbevestiging per e-mail 6/6 -
Knelpunten
Knelpunt Frequentie Impact Oorzaak Prioriteit
Handmatige validatie 6/6 Hoog Geen automatische validatie Hoog
Systeemstoringen 4/6 Hoog Verouderd CRM-systeem Hoog
Onduidelijke verantwoordelijkheden 3/6 Middel Geen RACI-matrix Middel
Uitzonderingen
Uitzondering Beschrijving Frequentie Oorzaak
Spoedorders Handmatige doorzetting naar productie 2/6 Klantvraag
Grote orders Extra goedkeuring vereist 1/6 Bedrijfsbeleid
Verbeterkansen
Verbeterpunt Beschrijving Prioriteit Actie
Automatische validatie Implementeer automatische validatie van klantgegevens. Hoog Ontwikkel business case.
Systeemupgrade Upgrade CRM-systeem voor betere stabiliteit. Hoog Raadpleeg IT-afdeling.
RACI-matrix Definieer duidelijke verantwoordelijkheden. Middel Werk RACI-matrix uit.